آرشیو شهریور ماه 1402

پربازده‌ترین بازار ایران در ۲۰ سال گذشته بازار بورس بوده است. این بازار متشکل از سهام شرکت‌های معتبر و بزرگ ایران است که در آن قیمت‌ها با توجه به میزان عرضه و تقاضا در میان فعالین این بازار بالا  و پایین می‌رود. مدرن‌ترین بازار حال حاضر ایران بازار بورس می‌باشد که شما با ورود به این بازار با کمترین دغدغه و بدون پیش‌نیاز با مراجعه به سازمان و شرکتی می‌توانید در خانه و با یک سیستم کامپیوتری و خط اینترنت در آن به سرمایه گذاری بپردازید.

مزایای بازار بورس

• امکان ورود به بازار با سرمایه‌های بسیار کم‌تر از ۵۰۰ هزار تومان
• بدون نیاز به رفت‌وآمد و خریدوفروش سهام به صورت آنلاین
• بازده بسیار بالا در مدت زمان یکسان نسبت به سایر بازارها
• تنوع در سرمایه گذاری در بخش‌های مختلف صنعت
• کسب سود هم با سهام‌داری در شرکت‌های مختلف و هم با نوسان قیمت
• نقد شوندگی بسیار بالای بازار
• تبادلات مالی در کمتر از چند دقیقه
• رونق تولید در کارخانه‌ها و شرکت‌های عضو بازار بورس

معایب بازار بورس

• محدود بودن به ساعات مشخصی در طول روز
• ریسک متوسط در سرمایه گذاری
• تأثیر اخبار سیاسی، اقتصادی و جهانی در این بازار با قدرت زیا

دومین بازاری که ایرانی‌ها علاقه بسیار زیادی هم به آن دارند، بازار طلا و سکه است. نحوه سرمایه گذاری در این بازار نیز اصول خاص خود را دارد. طلا پشتوانه‌ای برای مردم در زمان‌های قحطی و جنگ می‌باشد. ازاین‌رو قیمت این فلز ارزشمند در تاریخ زندگی بشر دائماً در حال افزایش بوده است.قیمت طلا در بازار ایران بستگی به بازارهای جهانی دارد اما بازار سکه نوسانات بسیار بیشتری را دارا می‌باشد. روند نوسان قیمت سکه در چند دهه گذشته در بازار ایران نسبت سود سالانه‌ای بالاتر از میزان تورم را ثبت نموده که از دلایل اهمیت این بازار برای مردم است.بازار طلای آب‌شده، طلای دست‌دوم و سکه‌های چند گرمی نیز به داغ شدن این بازار کمک کرده و تعداد کاربران آن را بالاتر برده است.

مزایای بازار طلا و سکه

• امکان سرمایه گذاری با سرمایه‌های متوسط
• اطمینان به افزایش قیمت در بازه‌های زمانی طولانی‌مدت
• بازدهی زیاد در بازار سکه
• حرکت قیمتی بالاتر از میزان تورم
• نقد شوندگی خوب بازار

معایب بازار طلا و سکه

• تأثیر فوق‌العاده شدید از خبرهای سیاسی و اقتصادی در دنیا و ایران
• سخت بودن پیدا کردن افرادی با اعتماد برای خریدوفروش در این بازار برای تازه‌واردان
• حباب‌های شدید قیمتی در کوتاه‌مدت
• اعمال هزینه اجرت در خرید طلاهای زینتی
• هزینه‌های لازم برای نگهداری طلا و سکه در حجم‌های سنگین
• ریسک زیاد بازار در کوتاه‌مدت

بازار مسکن به چند دلیل از جذاب‌ترین بازارهای سرمایه گذاری در ایران می‌باشد. بسیاری از ایرانی‌ها حتی با داشتن سرمایه‌های زیاد انتخابی جز این بازار در سر ندارند. روند رو به رشد قیمت‌ها در این بازار از همان ابتدا باعث شده ذهن برخی از سرمایه‌گذاران روی این بازار قفل شود. البته نداشتن ریسک از بین رفتن سرمایه و بازدهی حتمی آن در طولانی‌مدت از دیگر دلایلی است که بازار مسکن را نیز تبدیل به بازاری جذاب در ایران کرده است.

مزایای بازار مسکن و ملک

• سوددهی حتمی آن در طولانی‌مدت
• بدون نیاز به داشتن تخصص‌های خیلی زیاد برای خریدوفروش
• رشد قیمت‌ها نسبت به ارز و تورم سالیانه

معایب بازار مسکن

• نیاز به سرمایه بسیار زیاد اولیه برای ورود به بازار
• خواب سرمایه زیاد در پاره‌ای از مواقع و دیر بازده بودن بازار
• نقد شوندگی بسیار پایین بازار، گاها شما نیاز به ماه‌ها زمان برای فروش ملک خود خواهید داشت.
• عدم وجود سازمانی قاطع برای قیمت‌گذاری در این بازار
• نیاز به صرف زمان زیاد برای خرید

بازار خودرو هم ازجمله بازارهایی است که با وجود اعتراض‌های زیادی که در سال‌های اخیر از سوی کاربران داشته است، روند رو به رشد و افزایشی خود را همچنان ادامه می‌دهد. خودروها نیز در چند سال اخیر رشد فزاینده‌ای در قیمت داشته‌اند.

مزایای بازار خودرو

• نوسان‌گیری قیمتی در کوتاه‌مدت
• عدم نیاز به تخصص خیلی بالا و تجربه زیاد

معایب بازار خودرو

• نقد شوندگی متوسط بازار
• استهلاک زیاد خودرو در طول زمان
• افت قیمت با افزایش سال تولید خودرو
• نیاز به سرمایه نسبتاً بالا برای ورود

بازار ارز بازاری بسیار جذاب برای حرفه‌ای‌های این بازار و پر از ریسک برای تازه واردین است. کسانی که به دلیل رشد زیاد چند سال اخیر در این بازار با امید به چند برابر شدن سرمایه خود به آن وارد شده‌اند، در نوسانات شدید آن در خطر از بین رفتن سرمایه خود قرار می‌گیرند. ازاین‌رو در این بازار نیاز به احتیاط بسیار زیادی خواهید داشت.

مزایای بازار ارز

• رشد قیمت‌ها همسو با بازار جهانی
• حفظ ارزش پول در میان‌مدت برای سرمایه‌گذاران
• امکان ورود با سرمایه نسبتاً متوسط
• نقد شوندگی نسبتاً خوب بازار

معایب بازار ارز

• وجود محدودیت‌های دولتی برای این بازار
• نوسانات شدید در کوتاه‌مدت

یکی دیگر از روش‌های سرمایه گذاری متداول در بازار ایران، سرمایه گذاری پرخطر روی کسب و کارها و استارتاپ های اینترنتی و غیر اینترنتی است. با آشنایی با نحوه سرمایه گذاری در این بازار و انتخاب کسب و کار مناسب می‌توانید علاوه بر کسب سود در آن به تولید و رونق چنین کسب و کارهایی هم کمک کنید.

مزایای ورود به سرمایه گذاری در کسب و کارها

• کمک به اقتصاد کشور و افزایش تولید ناخالص داخلی
• کاهش میزان نرخ بیکاری در جامعه

معایب سرمایه گذاری در کسب و کارها

• امکان از بین رفتن کل سرمایه در صورت شکست
• خواب سرمایه
• نقد شوندگی کم
• ریسک بالا

پارامترهای زیر ازجمله فاکتورهای مهم انتخاب بازار سرمایه برای هر فرد می‌باشند:

• میزان دارایی موجود برای سرمایه گذاری
• میزان ریسک‌پذیری خود فرد
• عدم نیاز به سرمایه در دسترس در کوتاه‌مدت
• شناخت از بازارها

سواد مالی که عبارتست از " ترکیبی از آگاهی، دانش، مهارت، نگرش و رفتارهای ضروری برای تصمیم گیری های صحیح مالی و در نهایت نیل به بهزیستی مالی شخص"(اتکینسون و مسی[1] ،2011: 12) از جانب حامیان مختلف آن، درباره ارائه تعریفی یکسان از آنچه که سواد مالی هست، باید باشد و می تواند باشد توافقی وجود ندارند(بیجورکلوند[2]،2019) با مرور ادبیات موجود می توان گفت که در یک تعریف و طبقه بندی کلی سواد مالی  شامل سه حیطه دانش، نگرش و رفتارهای مرتبط با تصمیات مالی است. برس و هازدیک[3](2012 نقل از: هورنیاک[4] ،2018) بر اساس ادبیات موجود، شاخص های سواد مالی را به چهار گروه اصلی تقسیم نموده است: درآمد اکتسابی، میزان و عناصر پس انداز، منابع بیرونی و سطح تقاضای پول نقد در اقتصاد. همچنین در این ادبیات درباره مولفه ها و موضوعات مرتبط با سواد مالی نیز تفاوت هایی مشاهده می گردد و "تاکنون به سنجش سواد مالی توجه کافی نشده است"(هورنیاک،2018: 8). در بسیاری از تحقیقات سواد مالی شامل سه موضوع بهره مرکب، تورم و تنوع ریسک (بویس کلر، لیساردی و میچل، 2017) در نظر گرفته شده است اما در بعضی از تحقیقات موضوعاتی چون بیمه، مالیات، وام، بازنشستگی و به آن افزوده شده است.
برای پاسخی عملیاتی و کاربردی به این سؤال، مرور دوره های معروف کوتاه مدت می تواند پاسخ صحیح برای این سئوال فراهم نماید. برای این منظور به کورسرا به عنوان تدارک ببینده دوره های مجازی مراجعه گردید و پودمان های یک دوره سواد مالی استخراج شد عنوان این دوره برنامه ریزی مالی برای جوانان بزرگسال است که توسط دانشگاه ایلی نویز ایالات متحده تدوین شده و در آن تاکنون 128562نفر ثبت نام نموده اند. در ادامه این پودمان ها که هر یک می تواند به عنوان بخشی از سواد مالی باشد می آید:
1. تنظیم اهداف مالی و ارزیابی وضعیت فعلی شخص
2.بودجه ریزی و مدیریت نقدینگی
3. راهبردهای پس انداز
4.ارزش زمانی پول
5. استقراض و اعتبار
6.سرمایه گذاری
7-مدیریت ریسک
لازم به توضیح است که در این دوره یک پودمان هم بنام "برنامه ریزی مالی به عنوان یک شغل" منظور شده است که برای کسانی است که قصد دارند علاوه بر فراگیری این نوع سواد، بعنوان یک متخصص و مشاور بتواند برای دیگران برنامه ریزی مالی داشته باشد

[1] . Atkinson & Messy

[2] . Björklund

[3] . Béres & Huzdik

[4] . Hornyák

مشکلات اقتصادی نه تنها بخش مهمی از زندگی روزمره افراد و خانوارها هستند (جورجنسن و سولا[1] ،2010) بلکه در سطح کلان نیز حل آنها یکی از اولویت های اساسی سیاستمداران و برنامه ریزان محسوب می گردد. این موضوع در جوامعی که دارای نرخ بالای بیکاری و فقر هستند؛ دستمزدها در سطح پایینی قرار دارند؛ ارزش پول ملی در نوسان دائمی است؛ نرخ تورم سالانه بالا است؛ نظام تامین اجتماعی فراگیر( بازنشستگی، سلامت و..) وجود ندارد و یا بدرستی کار نمی کند؛ نظام های سرمایه گذاری مطمئن و با ثباتی چون بورس و اوراق قرضه وجود ندارد، نمود بیشتری دارد.

هم در سطح خرد و هم در سطح کلان،  سواد مالی یکی از ستون های رفاه مالی جامعه (رسوایزی و کالبی[2]،2015) و ابزاری مهم برای فائق آمدن بر مشکالات اقتصادی در سه سطح فردی، خانوادگی/سازمانی و کلان است. در بعد فردی تحقیقات آشکار ساخته است که این نوع سواد به بهبود وضعیت اقتصادی فرد(لوزاردی و میچل[3]،2014؛ کلپر و دیگران[4]، 2012؛ هارنیش[5]،2010؛ پرایس[6]، 2010)، فهم مفاهیم پایه مالی و قضاوت درست درباره تصمیم گیری در ارتباط با اخذ وام و برنامه ریزی دوره بازنشستگی و در نتیجه مدیریت مالی قوی(لوزاردی و توفانو[7]،2009);کاهش استرس های مالی(کول، توماس و ضیا[8]،2009 )؛کاهش غیبت در کار (بگول[9]،2002) بهبود رفتار مالی در نتیجه درآمد بالا(کووی[10]،2013) منجر می شود. در بعد خانوار و موسسات نیز مشخص شده است که سواد مالی به تصمیم گیری های مالی بهتر و رفاه خانوار(کول، توماس و ضیا^[11]،2009 )؛  اجتناب از تصمیمات مالی مضر (دریافت وام های گران قیمت، پس انداز کم، نداشتن بودجه ریزی(خانوادگی) و برنامه ریزی مالی) (آی. آر.بی.دی، او.ای. سی. دی، دی. اف.آی.دی،سی.جی.ای.پی[12]،2009) مدد می رساند. در سطح کلان نیز سواد مالی پایین می تواند به نابرابری مالی و روندهای مصرفی دارای ریسک بیشتر و محرومیت اقتصادی آحاد ملت (فیلیپس[13]،2012؛ دینوودی[14]،2010؛ هارنیش[15]، 2010؛ پرایس[16]،2010) نابرابری در توزیع درآمد و ثروت، پس انداز نامناسب برای بازنشستگی، و نرخ پایین پس انداز و ایجاد سرمایه(لوزاردی و همکاران[17]،2010؛ مندل و کلین[18]،2009) منجر شود و سواد مالی بالا به ثبات بیشتر و بازارهای کارآمد(برون استین و ولچ[19]،2002) پس انداز بیشتر مردم در کشورشان و ثبات نظام مالی(کلیپر و همکاران[20]،2012 نقل از لوک ساندر و همکاران[21]،2014) کمک کند.

[1] . Jorgensen and Savla

[2] . Rasoaisi & Kalebe

[3] . Lusardi & Mitchell

[4] . Klapper et al

[5] . Harnisch

[6] . Price

[7] . Lusardi & Tufano

[8] . Cole, Thomas And Zia

[9] . Bagwell

[10] . Covay

[11] . Cole, Thomas And Zia

[12] . IRBD, OECD, DFID, CGAP

[13] . Phillips

[14] . Dinwoodie

[15] .Harnisch

[16] . Price

[17]. Mandell and Klein

[18] . Lusardi  et al

[19] .Braunstein and Welch

[20] . Klapper et al.

[21] . Luksander et al.