تنظیم اهداف مالی
لازم است همراه تحلیل و ارزیابی وضعیت مالی گذشته، جاری و اینده، اهداف مالی خود را تدوین می کنیم. در این کار باید اهداف مالی کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت را به صورت روشن و مشخص بیان کنیم و مشخص نماییم در آینده قصد رسیدن به چه جایگاه و شرایطی را از نظر مالی داریم.در اهداف مالی از یک طرف مشخص می شود فرد می خواهد در اینده مالک چه درآمدها، اموال و دارایی هایی شود و از طرف دیگر چه رفتارهای مالی از خود بروز دهد و چه باورها و نگرش هایی در خود بارور سازد. برای تدوین اهداف مالی رعایت چند اصل مهم است.این اصول توسط دکتر ادوین لاک پدر نظریه هدف گذاری تدوین و در تحقیقات فراتحلیلی به اثبات رسیده است. مهمترین اصول مؤثر در هر هدفگذاری موارد زیر هستند:
۱. وضوح
اهداف واضح و روشن به مراتب بیش از اهداف کلی و مبهم، درک میشوند.
« هرقدر هدفی مشخص و صریحتر باشد، عملکرد رسیدن به آن، دقیقتر تنظیم میشود.»
-ادوین لاک
۲. چالش
بعید است بتوان با اهداف خیلی آسان یا خیلی سخت، به جایی رسید. اهداف وقتی چالشبرانگیز و در عین حال واقعیاند، بالاترین سطح انگیزه را موجب میشوند.
«اهدافی که هر دو ویژگی شفافیت و سختی لازم را دارند، به بهترین شکل ممکن انجام میشوند. بیشترین سطح تلاش در مورد وظایفی صورت میگیرد که تا حدی سخت باشند اما وقتی کاری بسیار آسان یا بیش از حد سخت است، تلاشی برای انجام آن رخ نمیدهد.»
– ادوین لاک
۳. تعهد
تعهد، موجب انگیزه و استقامت مورد نیاز برای دستیابی به اهداف چالشبرانگیز میشود. برای رسیدن به هدفتان باید به کاری که انجام میدهید و علت انجام آن کار، ایمان داشته باشید.
«تعهد و احساس مسئولیت در برابر اهداف، زمانی به وجود میآید که (اولا) فرد متقاعد شود آن هدف مهم است؛ (ثانیا) مطمئن باشد که آن هدف دست یافتنی است.»
– ادوین لاک
۴. بازخورد
وقتی اهداف مشخصی تعیین کردید، نظارت و پایش پیشرفتتان در رسیدن به آن اهداف، مهم است.
«هدف گذاری زمانی بیشترین اثر را میگذارد که نسبت به پیشرفت در هدف، بازخوردی وجود داشته باشد.»
– ادوین لاک
بطور کلی هدف گذاری مالی بر ۵ معیار بنا شده است که به اصطلاح SMART نامیده میشوند. این واژه از حروف اول ۵ کلمهی زیر تشکیل شده است:
واضح و مشخص (Specific)؛
قابل اندازهگیری ( Measurable)؛
دستیافتنی (Attainable)؛
مرتبط (Relevant)؛
محدود به زمان ( Time-bound).
برای دستیابی به اهداف، باید ۵ معیار فوق را با هم همراه کنید تا در مسیر رسیدن به اهدافتان قرار بگیرید.(منبع:سایت جیبی مو)
بطور خلاصه در مولفه ی تنظیم اهداف مالی و ارزیابی وضعیت خود اقدامات و فعالیت های زیر انجام می گیرد:
1- تحلیل وضعیت گذشته، جاری و اینده
در گام نخست باید وضعیت مالی خود را ارزیابی کنید و در گام بعدی بر اساس نتایج این ارزیابی اهداف مالی خود را تنظیم کنید.در حقیقت در هر گونه برنامه ریزی و تنظیم اهداف مالی، قدم اول تحلیل وضعیت حال، موجود و آینده خود است. در این گام نیاز مبرم وجود دارد تا ببینیم چه درآمدها، هزینه هایی در گذشته داشته و در حال و در اینده انتظار چه درامدها و هزینه هایی را برای خود داریم؛ از چه امکانات و منابع درآمدی برخوردار هستیم؛ هزینه های روزانه، ماهانه و.... چه روندی در گذشته و حال داشته و در اینده خواهد داشت.چه فرصت ها و تهدیدهای مالی در پیش روی ما وجود دارد و تا کنون از کدام استفاده کرده و استفاده از کدام را از دست داده ایم.
بعد از ارزیابی و تحلیل وضعیت گذشته و برجسته سازی واقعیت های مالی اهداف اولیه ای را در ابعاد کوتاه، میان و بلند مدت استخراج می کنیم.اولین گام این است که تعیین کنید چه چیزی برای شما بیش از همه اهمیت دارد. میخواهید با استفاده از پولتان به چه چیزی دست پیدا کنید؟ انجام این کار را می توانید با تکنیک بارش مغزی و همچنین مشاوره با افراد متخصص و زبده و نزدیکان انجا دهید و ماحصل این مرحله را که فهرستی از اهداف اولیه است را یاداشت کنید.
3- تحلیل هر یک از اهداف اولیه طبق معیارهای پنج گانه
بعد از استخراج اهداف با استفاده از اصول مورد بحث در مقدمه این مقاله به تحلیل اهداف استخراجی می پردازیم.در گام قبلی و با تکنیک بارش مغزی باید حداقل ۲۰ هدف انتخاب کنید تا پول خود را به یکی از آن اهداف اختصاص بدهید. در حقیقت عاقلانه نیست که به چند هدف در آن واحد توجه نشان بدهیم و ناامیدانه تلاش کنیم تا به برخی از آنها دست بیابیم. به جای این کار، بهتر است بر مبنای زمان و اهمیت هدف مورد نظر خود، سیستمی برای تحقق بخشیدن به آن هدف ایجاد کنیم.
ابتدا بر مبنای زمان، اهداف خود را دستهبندی کنید.
* اهداف کوتاهمدت ( ۱۲ماه یا کمتر)
* اهداف میانمدت (۱تا ۵ سال)
* اهداف بلندمدت (۵ سال به بالا)
پس از تقسیمبندی هر هدف بر مبنای زمان، باید اهمیت هریک از اهداف را در نظر بگیرید. اگر مانند بیشتر مردم، شغلی با درآمد متوسط دارید، بنابراین برای تأمین تمام اهدافتان بهاندازهی کافی پول ندارید. پس رتبهبندی اهدافتان برمبنای اهمیت نسبی آنها، کمک میکند تا بتوانید اهدافی مهمتر را اولویتبندی کنید.
در این مرحله به سبک و سنگین کردن اهداف استخراجی اولیه می پردازید. امکان تحقق هر یک از آنها را با توجه به فعالیت های گام نخست مورد ارزیابی قرار می دهید و از طرف دیگر اهمیت هر یک را بطور واضح مشخص می نمایید
حال که اهداف را استخراج کرده اید و وزن و اولویت هر یک را تعیین نموده اید، در این گام درباره آنها تصمیم نهایی را اتخاذ کرده و اهداف مالی نهایی خود را تعیین نمایید. دوباره درباه ماهیت آنها بیندیشید و با کمک افراد خبره اهداف نهایی خود را در سطح کوتاه، میان و بلندمدت تعیین کنید. این فهرست نهایی را یاداشت کرده و برای عملیاتی کردن، آنها را در چشمرس دایمی خود قرار دهید.
مدیریت ریسک و اجرای آن
بسیار عالی بود